Smörgåsbord

Ambachtelijk bereide beschouwingen.

Het nut van de gloeilamp

Je hebt een kelder, zolder of schuurtje waar je drie keer per jaar tien minuten loopt te rommelen en als het aan de EU ligt moet dat rommelen zo snel mogelijk in spaarlamplicht plaatsvinden.
Die spaarlampen zijn een stuk duurder dan gloeilampen. Daar krijg je dan een groter aantal branduren voor terug. Maar als je je lampje slechts sporadisch gebruikt heb je daar niets aan. Ik zie er het nut niet van in dat een tuinhuislampje het in 2167 nog doet; ik mag hopen dat we tegen die tijd weer wat beters hebben dan spaarlampen (of tuinhuisjes).
Punt is: er is een duidelijke plaats voor goedkope peertjes en dat is in de schuurtjes, zolders en kelders van mensen die er dat soort bouwsels op na houden maar er niet elk moment van de dag wensen te zijn, en op die momenten van afwezigheid gaat het licht natuurlijk gewoon uit. Er is een plaats voor goedkope, simpele technologie waarbij het rendement er niet zo toe doet.

Maar zeg dan ook B

Goed, als we écht (net als de EU) vinden dat aanschafprijs en efficiëntie inwisselbaar zijn en als we bovendien (net als de EU) vinden dat we producten met een hoge aanschafprijs en dito efficiëntie moeten bevoordelen ten opzichte van functioneel equivalente producten met lagere aanschafprijs en lagere efficiëntie, laten we het dan ook eens over de tweetaktmotors hebben. Dat zijn die gruwelijk lawaaiïge ondingen waarmee de brommers van pizzacoureur en shoarmanozem zijn toegerust. Het is goedkope technologie, maar het verbranden van mengsmering is vreselijk inefficiënt, milieuvervuilend en leefomgevingverziekend. Met de blauwe walm die die dingen uitbraken zouden romantische teksten in de lucht net boven het gras van het park kunnen worden geschreven, zoals ze in de film met een vliegtuigje iets tussen de wolken schrijven. Gelukkig voor ons zijn de meeste bromfietsberijders niet zo romantisch (of überhaupt geletterd).
Nou had je ook brommers met een viertaktmotor, bijvoorbeeld de Honda SS50 en C50, en misschien worden dat soort apparaten nog steeds gemaakt. In een viertaktmotor wordt geen smeerolie verbrand en is de verbranding vollediger[*] dan in een tweetaktmotor. Omdat je op die viertaktbrommers ook moet schakelen loopt de motor op een efficiënter toerental, en dan is het mooi meegenomen dat het ook echt als een motor klinkt en niet alsof iemand een loeiende kruimeldief in je oor probeert te proppen – je kent het wel, dat geluid van zo’n scooter die voluit gaat.
Dus, EU, als jullie gloeilampverbiederig[**] gaan beginnen, faseer dan ook de tweetaktmotor uit. Of beter nog, laten we eens kijken waar we wél zinnig efficiëntiewinst kunnen boeken – want voor de tweetaktmotor valt in ieder geval nog te zeggen dat-ie goedkoop en licht is.

En nou échte energieverkwisting

De waterkoker. Hang ‘m onder de kraan, zet ‘m aan. En na de klik (jammer, want dat gefluit had toch meer karakter) heb je heet water, en véél. Meer dan eens té veel. Zinloos gekookt.
Ik ken mensen die de benodigde hoeveelheid water netjes afmeten en zo geen druppel teveel verwarmen, maar dat zijn er maar een paar. Daarbij komt nog eens dat veel goedkope waterkokers van dat type met zo’n spiraal erin die spiraal helemaal ondergedompeld willen hebben en daardoor een minimaal vulvolume van doorgaans een halve liter vereisen. Da’s een beste kop thee! Dat maak je dus niet op. Je houdt wel een hele kop (250ml) over. Volgens mijn Binas is de soortelijke warmte van water 4,18 × 103 J kg-1 K-1 (duizenden Joules per kilo spul per graad opwarming) en dan kost deze grap dus ongeveer 0,25 (kilo water) × 90 (graden, van leidingwater naar kookpunt) × 4,18 (soortelijke warmte) = 94 kilojoule. Een joule is een seconde lang een Watt. Dus met deze energie kun je een 40W-peertje 40 minuten (40 × 40 × 60 = 96000) laten branden! Ja hoor! Zo interessant is mijn zolder niet, die veertig minuten maak ik in een jaar nog niet op. Het overkomt mij echter regelmatig dat ik te veel water in de waterkoker heb gewaterkookt.
Dus doe dáár dan wat aan! Om te beginnen door die spiraalwaterkokers-met-minimaal-vulniveau uit te faseren. En weer apparaten met een hoog slaapstandverbruik van de Europese markt. En leg mensen uit dat een trui niet iets van vroeger is maar dat je ze nog steeds kunt aantrekken om de verwarming een standje lager te kunnen zetten.
Of hef gewoon meer ecotax op energie. Logisch, toch? Afrekenen daar waar het vervuilt. Plak wat energielabels, maak een paar van staatshumor overlopende Postbus 51-spotjes en laat mensen zelf beslissen wat voor lamp ze op zolder gaan indraaien. Ik ben helemaal voor staatsbemoeienis als het om milieu gaat, maar hee, ambtenaar, pak er eens je Binas bij.

[*]Sja, volledig is volledig, en dan bestaat er dus eigenlijk geen ‘vollediger’, toch? Toch wordt dat zo genoemd. Als je je aan ‘vollediger’ stoort moet je hier maar ‘beter’ lezen.
[**]De EU verbiedt geen gloeilampen, maar verbiedt de verkoop van lampen met laag rendement. Dat komt voor de burger op hetzelfde neer.


8 Responses to “Gloeilampen, brommers en waterkokers”

  1. obrama

    Heel veel brommers/scooters zijn viertakt, zo ook die van mij. Is ook nog eens makkelijker en goedkoper tanken. Rijdt ongeveer 1 op 40.

    Hier in de buurt kun je nu ook electrische en zelfs hybride scooters kopen. Ik ben er nog huiverig voor omdat ik de betrouwbaarheid nog niet helemaal ziet zitten. Daarnaast zijn de verwachte maximale afstand en het opladen, niet erg voordelig. En wat te denken van het beklimmen van de stuwwal hier bij Nijmegen…?

    Overigens hoorde ik dat een waterkoker in principe met minder energieverbruik het water heet krijgt dan een ketel met gaspit.

    En dan nog, zijn LED lampen niet het nieuwe alternatief voor kortdurige verlichting?
    Zelf ben ik benieuwd wanneer de eerste dimbare LED lampen zich aandienen (electronische schakeling die de afzonderlijke lampjes uitschakeld dus).

  2. obrama

    Hier kijk ik vaak voor de laatste nieuwigheidjes op gebied van “groen”:
    http://www.treehugger.com/

  3. Wicher

    1) Is zo’n viertaktbrommer nou significant duurder dan een tweetaktbrommer?

    2) Ik ben eens ingehaald door een electrische scooter. Gevaarlijk, want je hoort ‘m niet.

    3) Nee, gas is beter behalve als je aanneemt dat je het gas niet uitzet als het water kookt, maar waarom milieucentraal denkt dat we dat niet doen is me een raadsel.

    4) Als ze net zo goedkoop in aanschaf en milieuvriendelijk in productie en verwijdering zijn als gloeilampen… dan kunnen die mooi in de tuinschuurtjes. ‘t Is natuurlijk wel zo dat die innovaties er niet komen als die gloeilampen zo ingeburgerd blijven als ze nu zijn.

  4. J

    2) Dat geldt ook voor elektrische auto’s. Er wordt nu onderzocht wat het minimale en minst storende geluid is wat ze veilig maakt, dus dat is makkelijk op te lossen.

    4) Er zal heus wel lang over het uitroeien van de gloeilampen zijn nagedacht. Net als dat er vast ook wel goede redenen zijn om gigantische autofabrikanten uit hun financiële dip te halen ondanks hun weinige innovatie wat dat product betreft (goedkoper? elektrisch?) – enorme stijgingen in werkloosheid voorkomen is daar één van. Ik ben wel benieuwd of bovenstaande argumenten ook over de tafel zijn gegaan bij het beslissen over het uitroeien van de gloeilamp.

  5. Wicher

    2) Zelf je autogeluid downloaden!

    4) Of ze lang of kort nadenken doet er niet toe, als ze maar goed nadenken en dat lijken ze hier te hebben nagelaten. Al die regeltjes opstellen is d’r omheen draaien dat elektriciteit niet kost wat het moet kosten. Negatieve externaliteiten internaliseren is de enige zinnige oplossing.

    4) En als je nou een ‘Past in lampfitting!’ ‘plafondverwarmer’ op de markt brengt met ’statusindicatielicht’? Oftewel een gloeilamp, maar ‘t is geen lamp, nee, ‘t is een soort kacheltje? Dan kunnen ze moeilijk zeggen dat dat niet mag. Of dan moeten er weer regeltjes en regeltjesbeoordelingscommissies en controleurs en controleur-controleurs en crontroleurtrainingen komen – en daarom, gewoon, betalen aan de pomp.

  6. obrama

    1) Ja, 4 takt is gemiddeld denk ik anderhalf keer duurder. Maargoed, brommers zijn niet heel erg duur. Bovendien zijn mensen bereid voor een beetje bling nog eens drie keer meer te betalen (denk: Vespa).

    2) LOL

  7. obrama

    @gloeilampen

    Het zou met niets verbazen als er achter de afschaffing van gloeilampen een partij lobbyisten zit die de goedkope gloeilampen uit china weg willen hebben uit de EU.
    Dat zouden “europeesche” bedrijven als philips e.a. kunnen zijn, terwijl die waarschijnlijk zelf ook allemaal in China produceren. Dat zou wel betekenen dat er partijen zijn binnen de EU die voorop lopen met LED en spaarlamp-tech, is dat zo?

  8. Wicher

    Kijk aan, TNO heeft voor de gemeente Amsterdam onderzoek gedaan naar milieu-effecten van brommertjes. Het is geluidshinderbron nummer één.
    Hier de PDF en hier Googles’ versie als webpagina.

    Ik hoop dat de mate waarin aandacht is besteed aan het onderzoek de mate waarin aandacht is besteed aan grammatica ontstijgt: “Een geluidsniveau van 100 dB en meer doen pijn aan de oren en kunnen de zintuig haartjes beschadigen.”

Leave a Reply

Got an account? This would be an excellent time to log in!

XHTML: You can use these tags: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong> <pre lang="" line="" escaped="">

© 2009-2011 Wicher Minnaard | electronic mail | theme: righteously modified "dark strict"