Het nut van de gloeilamp

Je hebt een kelder, zolder of schuurtje waar je drie keer per jaar tien minuten loopt te rommelen en als het aan de EU ligt moet dat rommelen zo snel mogelijk in spaarlamplicht plaatsvinden.
Die spaarlampen zijn een stuk duurder dan gloeilampen. Daar krijg je dan een groter aantal branduren voor terug. Maar als je je lampje slechts sporadisch gebruikt heb je daar niets aan. Ik zie er het nut niet van in dat een tuinhuislampje het in 2167 nog doet; ik mag hopen dat we tegen die tijd weer wat beters hebben dan spaarlampen (of tuinhuisjes).
Punt is: er is een duidelijke plaats voor goedkope peertjes en dat is in de schuurtjes, zolders en kelders van mensen die er dat soort bouwsels op na houden maar er niet elk moment van de dag wensen te zijn, en op die momenten van afwezigheid gaat het licht natuurlijk gewoon uit. Er is een plaats voor goedkope, simpele technologie waarbij het rendement er niet zo toe doet.

Maar zeg dan ook B

Goed, als we écht (net als de EU) vinden dat aanschafprijs en efficiëntie inwisselbaar zijn en als we bovendien (net als de EU) vinden dat we producten met een hoge aanschafprijs en dito efficiëntie moeten bevoordelen ten opzichte van functioneel equivalente producten met lagere aanschafprijs en lagere efficiëntie, laten we het dan ook eens over de tweetaktmotors hebben. Dat zijn die gruwelijk lawaaiïge ondingen waarmee de brommers van pizzacoureur en shoarmanozem zijn toegerust. Het is goedkope technologie, maar het verbranden van mengsmering is vreselijk inefficiënt, milieuvervuilend en leefomgevingverziekend. Met de blauwe walm die die dingen uitbraken zouden romantische teksten in de lucht net boven het gras van het park kunnen worden geschreven, zoals ze in de film met een vliegtuigje iets tussen de wolken schrijven. Gelukkig voor ons zijn de meeste bromfietsberijders niet zo romantisch (of überhaupt geletterd).
Nou had je ook brommers met een viertaktmotor, bijvoorbeeld de Honda SS50 en C50, en misschien worden dat soort apparaten nog steeds gemaakt. In een viertaktmotor wordt geen smeerolie verbrand en is de verbranding vollediger[*] dan in een tweetaktmotor. Omdat je op die viertaktbrommers ook moet schakelen loopt de motor op een efficiënter toerental, en dan is het mooi meegenomen dat het ook echt als een motor klinkt en niet alsof iemand een loeiende kruimeldief in je oor probeert te proppen – je kent het wel, dat geluid van zo’n scooter die voluit gaat.
Dus, EU, als jullie gloeilampverbiederig[**] gaan beginnen, faseer dan ook de tweetaktmotor uit. Of beter nog, laten we eens kijken waar we wél zinnig efficiëntiewinst kunnen boeken – want voor de tweetaktmotor valt in ieder geval nog te zeggen dat-ie goedkoop en licht is.

En nou échte energieverkwisting

De waterkoker. Hang ‘m onder de kraan, zet ‘m aan. En na de klik (jammer, want dat gefluit had toch meer karakter) heb je heet water, en véél. Meer dan eens té veel. Zinloos gekookt.
Ik ken mensen die de benodigde hoeveelheid water netjes afmeten en zo geen druppel teveel verwarmen, maar dat zijn er maar een paar. Daarbij komt nog eens dat veel goedkope waterkokers van dat type met zo’n spiraal erin die spiraal helemaal ondergedompeld willen hebben en daardoor een minimaal vulvolume van doorgaans een halve liter vereisen. Da’s een beste kop thee! Dat maak je dus niet op. Je houdt wel een hele kop (250ml) over. Volgens mijn Binas is de soortelijke warmte van water 4,18 × 103 J kg-1 K-1 (duizenden Joules per kilo spul per graad opwarming) en dan kost deze grap dus ongeveer 0,25 (kilo water) × 90 (graden, van leidingwater naar kookpunt) × 4,18 (soortelijke warmte) = 94 kilojoule. Een joule is een seconde lang een Watt. Dus met deze energie kun je een 40W-peertje 40 minuten (40 × 40 × 60 = 96000) laten branden! Ja hoor! Zo interessant is mijn zolder niet, die veertig minuten maak ik in een jaar nog niet op. Het overkomt mij echter regelmatig dat ik te veel water in de waterkoker heb gewaterkookt.
Dus doe dáár dan wat aan! Om te beginnen door die spiraalwaterkokers-met-minimaal-vulniveau uit te faseren. En weer apparaten met een hoog slaapstandverbruik van de Europese markt. En leg mensen uit dat een trui niet iets van vroeger is maar dat je ze nog steeds kunt aantrekken om de verwarming een standje lager te kunnen zetten.
Of hef gewoon meer ecotax op energie. Logisch, toch? Afrekenen daar waar het vervuilt. Plak wat energielabels, maak een paar van staatshumor overlopende Postbus 51-spotjes en laat mensen zelf beslissen wat voor lamp ze op zolder gaan indraaien. Ik ben helemaal voor staatsbemoeienis als het om milieu gaat, maar hee, ambtenaar, pak er eens je Binas bij.

[*]Sja, volledig is volledig, en dan bestaat er dus eigenlijk geen ‘vollediger’, toch? Toch wordt dat zo genoemd. Als je je aan ‘vollediger’ stoort moet je hier maar ‘beter’ lezen.
[**]De EU verbiedt geen gloeilampen, maar verbiedt de verkoop van lampen met laag rendement. Dat komt voor de burger op hetzelfde neer.